Het eigen tangoverhaal van de stad
Tango aan de Uruguayaanse oever: La Cumparsita en de milonga
Waarom Montevideo aanspraak maakt op een plek als een van de twee bakermatten van de tango, en het ene lied waarmee bijna elke band in de stad een avond nog altijd weet af te sluiten.
Bekijk Primuseum-tickets op GetYourGuide ↗Twee steden, één rivier
| De aanspraak van Montevideo | De aanspraak van Buenos Aires | |
|---|---|---|
| De wortels van de dans | Ontstond in dezelfde havenwijken aan deze oever van de Río de la Plata | Ontstond in dezelfde havenwijken aan de overkant |
| UNESCO-erkenning | Onderdeel van de gezamenlijke nominatie van Argentinië en Uruguay uit 2009 | Dezelfde gezamenlijke nominatie |
| Het volkslied | “La Cumparsita”, geschreven door een 18-jarige student uit Montevideo, is sinds 1997 wettelijk het Culturele en Populaire Volkslied van Uruguay | Opgenomen en populair gemaakt door generaties Argentijnse orkesten |
Eén rivier, twee steden, één dans
Tango ontstond in de jaren 1880 in de armere havenwijken aan beide oevers van de Río de la Plata — Montevideo aan de ene oever, Buenos Aires aan de andere. Dezelfde mix van Europese immigranten, Afro-afstammelingen en plattelandsmigranten die naar beide havensteden waren getrokken, smolt hun eigen muziek — Argentijnse milonga, Spaans-Cubaanse habanera en Uruguay's eigen candombe-drummuziek — samen tot wat tango werd. Het is geen dans die één van beide steden alleen heeft uitgevonden of volledig kan opeisen, wat de rivaliteit tussen hen een bezoeker die alleen de Buenos Aires-versie van het verhaal heeft gehoord ook moge suggereren.
Een UNESCO-vermelding met twee namen erop
In 2009 voegde UNESCO tango toe aan haar Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. De nominatie werd gezamenlijk ingediend door Argentinië en Uruguay — een formele, gedocumenteerde erkenning dat de dans toebehoort aan beide oevers van de rivier, niet aan de ene hoofdstad meer dan aan de andere. Het is een van de betrekkelijk weinige UNESCO-culturele vermeldingen die door twee landen gezamenlijk worden gedragen, en Uruguay's eigen toerismepromotoren leunen erop als hun sterkste bewijs dat Montevideo geen voetnoot is in het tangoverhaal van Buenos Aires.
Het lied dat een student op een geleende piano schreef
Gerardo Matos Rodríguez was een 18-jarige architectuurstudent toen hij de melodie schreef die “La Cumparsita” werd, en werkte die uit op de piano in het gebouw van de studentenfederatie van Montevideo in plaats van in een professionele studio. Hij liet een vriend de bladmuziek zien aan orkestleider Roberto Firpo in het Café La Giralda in Montevideo; Firpo herwerkte het tot een volledig tangoarrangement en bracht het met zijn orkest in première in datzelfde café op 19 april 1917. Later werden teksten toegevoegd door de Argentijnse schrijvers Pascual Contursi en Enrique Maroni, en het samengevoegde lied groeide uit tot een van de meest opgenomen tango's ter wereld.
Het Culturele en Populaire Volkslied van Uruguay
In 1997 nam het Uruguayaanse parlement Wet 16.905 aan waarin “La Cumparsita” tot Cultureel en Populair Volkslied van het land werd benoemd — een formele eer die verschilt van Uruguay's eigenlijke volkslied, “Orientales, la Patria o la Tumba”, aangenomen in 1833. Geen enkele andere tango geniet die juridische status in Uruguay of Argentinië, en het is een feit dat Montevideo graag aanhaalt wanneer de twee steden ruziën over wie tango nu werkelijk toebehoort.
De milonga, toen en nu
“Milonga” heeft een dubbele betekenis in de tango: het is een eerdere, snellere dansvorm die in de 19e eeuw bijdroeg aan de ontwikkeling van de tango, en het is ook het moderne woord voor een sociale tangoavond, waar locals en bezoekers die kunnen volgen met elkaar dansen in plaats van naar een show te kijken. Montevideo heeft zijn eigen milonga-scene, los van een diner-en-showformule zoals die van Primuseum — geen diner, geen zittende voorstelling, alleen een dansvloer, een dj of liveband, en dansers die kwamen om te dansen in plaats van om een maaltijd geserveerd te krijgen.
Wat dit betekent voor één avond bij Primuseum
Aangezien “La Cumparsita” zo nauw met Montevideo wordt geassocieerd, is de kans groot dat de band het op een gegeven moment in de avond speelt — de meeste Rioplatense tangobands, aan beide oevers, beschouwen het als vrijwel verplicht in een set die voor bezoekers is samengesteld. Het is niet gegarandeerd op een specifieke avond, want de exacte setlist hangt af van wie er speelt en waar het publiek om vraagt, maar het is het ene verzoek dat je het meest waarschijnlijk nog voor het einde van de avond beantwoord hoort.